พิมพ์ใจ :: โปรไฟล์

บล็อก

ชื่อ บล็อก : การสานแห หาปลา ภูมิปัญญาชาวบ้านตะเคียนเหนือ
เนื้อหา บล็อก :

สานแห หาปลา ภูมิปัญญาชาวบ้านตะเคียนเหนือ
     บ้านตะเคียนเหนือ หมู่ที่ ๑๒ ตำบลศรีแก้ว อำเภอศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ จากประวัติของหมู่บ้าน ชาวบ้านเล่าว่าบรรพบุรุษพากันมาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนเพราะมีหนองน้ำขนาดใหญ่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ บริเวณหนองน้ำมีต้นไม้ใหญ่น้อยมากมาย สัตว์ป่าเยอะ การทำมาหากินการประกอบอาชีพจึงอาศัยธรรมชาติเป็นส่วนใหญ่ ศาลปู่ตาหนองตะเคียน คือ สถานที่ที่ชาวบ้านให้ความเคารพนับถือตั้งอยู่บริเวณริมหนองน้ำตะเคียน รอบ ๆบริเวณมีต้นไม้ขนาดใหญ่ยังคงเหลือไว้สร้างความร่มเย็นโดยเฉพาะต้นยางนา อากาศดีมีเสียงนกร้องบรรยากาศแบบนี้ ทำให้เราได้เห็นภาพกลุ่มผู้สูงวัยมานั่งสานแห สานไซ ฯลฯ เป็นภาพคุ้นตาของชาวบ้าน คุณตาสุพรรณ อายุ ๕๗ ปี ( นายสุพรรณ พันธ์ทอง ) ก็ถือว่าเป็นขาประจำเหมือนกัน คุณตาสุพรรณจะหลบร้อนมานั่งสานแหเป็นประจำ คุณตามบอกว่าจุดเริ่มต้นของความสนใจเพราะว่าชอบหาปลาเวลาว่าง ได้กินที่เหลือกินก็พอขายเป็นรายได้ ก็เลยได้เรียนไปฝึกหัดกับตาเหรียญ ( นายเหรียญ ปลูกพันธ์ ) พอสานเป็นก็มีคนมาสั่งทำบ้างพอมีรายได้ ที่สำคัญสานไปคุยไปไม่เหงามีเพื่อนคุยทั้งวัน เพื่อไม่ให้ความรู้/ภูมิปัญญาชาวบ้านสูญหาย คุณตาจึงได้ถ่ายทอดให้คนในชุมชนบ้านตะเคียนเหนือได้รู้ แต่ทั้งนี้คุณตาบอกว่ารู้แล้วต้องฝึกหัดทำจนชำนาญเอง เพราะบางอย่างก็ไม่สามารถอธิบายได้ ขั้นตอนวิธีการสานแห วัสดุ ๑.ด้ายในล่อนเบอร์ ๑๐๐ ๒.ลูกแห ๓.ใบกระโดน,ใบบก,เปลือกดู่ ๔.เลือดหมู/วัว/ควาย อุปกรณ์ กิม หรือ จีม ปาน เชือก ด้าย ๑. กิม หรือ จีม เป็นอุปกรณ์ในการสานใช้กรอด้ายคล้ายกระสวยทอผ้า มีลักษณะเป็นไม้ไผ่เหลาให้แบนหนาประมาณ ๓ - ๔ มิลลิเมตร กว้าง ๑ นิ้ว ยาว ๘ นิ้ว หัวแหลมมน ประมาณ ๑ ใน ๓ ส่วนของความยาว เจาะทะลุยาวตามส่วนหนึ่งในสามมีเดือยตรงกลาง ส่วนท้ายใช้มีดควงให้เป็นตัวยู ๒.ปาน หรือ ไม้แบบ มีลักษณะเป็นไม้ไผ่เหลาให้แบนคล้ายไม้บรรทัดยาว ๓-๖ นิ้ว หนาประมาณ ๒-๓ มิลลิเมตร ส่วนความกว้าง ขึ้นอยู่กับตาของแหที่ต้องการ ( ตาแหขึ้นอยู่กับขนาดตัวปลาที่เราต้องการ เช่น แหตาถี่ใช้สำหรับจับปลาที่มีขนาดเล็ก แหที่มีตาห่างใช้จับปลาขนาดใหญ่ ขั้นตอน/วิธีการสาน ๑.จุดเริ่มต้นในการสาน คือ การถักจอม ลักษณะของจอมมีบ่วงไว้สำหรับห้อยแขวนระหว่างสาน ๒.สานแข/ตัวขยาย สานเรื่อยๆ ให้มีความยาวประมาณ ๓ เมตร ( หรือตามความต้องการ ) ๓. ทำแห่งสำหรับผูกเพลาปล่อยตาลงอีกประมาณ ๕๐ เซนติเมตร ๔. นำโซ่หรือลูกตะกั่วหรือลูกแหมาสานต่อจากด้าย ๕. ย้อมแห วิธีการย้อม ๑. นำใบกระโดน,ใบบก ตำให้ละเอียดแล้วคั้นเอาแต่น้ำ ๒. ผสมน้ำที่คั้นได้กับเลือด ( เลือดหมู หรือ เลือดวัว/ควาย ) ๓. นำแหมามาคลุกจนชุ่มเปียก ประมาณ ๒ - ๓ ชั่วโมง ๔. นำแหออกตากแดดจนแห้ง ๕. ถ้ามีเวลาก็อาจนำมานึ่งด้วยเพื่อความคงทนใช้งานได้นาน ผลงานการถ่ายทอดภูมิปัญญา ทุกวันนี้คุณตาสุพรรณ นอกจาสานหาตามที่ลูกค้าสั่ง ราคา ๑,๒๐๐ – ๓,๐๐๐ บาท คุณตายังถ่ายทอดให้กับชาวบ้านตะเคียนเหนือ และมีองค์ความรู้จัดเก็บไว้ในศูนย์เรียนรู้ชุมชนของหมู่บ้าน หากใครสนใจก็สามารถศึกษาเรียนรู้และสอบถามเพิ่มเติมได้ แต่ต้องเรียนและฝึกไปด้วยพร้อมๆกันถึงจะเป็นจะเก่ง เจ้าของความรู้/ภูมิปัญญา นายสุพรรณ พันธ์ทอง อายุ ๗๕ ปี บ้านเลขที่ บ้านตะเคียนเหนือ หมู่ทา ๑๒ ตำบลศรีแก้ว อำเภอศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ โทร. ถ่ายทอดต่อโดย นางสาวพิมพ์ใจ จันอาภา ตำแหน่ง นักวิชาการพัฒนาชุมชนปฏิบัติการ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ 
คำสำคัญ(Keyword):
 

ความคิดเห็นต่อบล็อกนี้

 Page [1]  

ยังไม่มีความคิดเห็นใน บล็อกนี่
 Page [1]  

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย
ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคาร B ชั้น 5 ถนนแจ้งวัฒนะ หลักสี่ กทม.10210
โทรศัพท์ 0 - 2141 -6047
© Copyright กรมการพัฒนาชุมชน. All Rights Reserved.2009 Powered By ECGATES SOLUTION