เพชรบุรี :: โปรไฟล์

KM Blog ของ เพชรบุรี

บล็อก

ชื่อ บล็อก : การประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน (Gross Village Happiness : GVH)
เนื้อหา บล็อก :

แบบบันทึกองค์ความรู้

                   

ชื่อ                    นางสาวมนัสนันท์  สังข์เกลี้ยง

ตำแหน่ง            นักวิชาการพัฒนาชุมชนปฏิบัติการ

สังกัด                สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอแก่งกระจาน

 

ความรู้เรื่อง        การประเมินความ อยู่เย็น เป็นสุข 

                       หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน  

                               (Gross Village Happiness : GVH)

 สอดคล้องกับประเด็นยุทธศาสตร์    ยุทธศาสตร์ที่ ๑  สร้างสรรค์ชุมชนอยู่เย็นเป็นสุข

 สถานที่เกิดเหตุการณ์     หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ
         

         จากการดำเนินงานหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของอำเภอแก่งกระจาน มีกระบวนการขั้นตอนหลายอย่างที่จะนำไปสู่การเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแบบ 3 ห่วง 2 เงื่อนไข (ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน + ความรู้ คุณธรรม) แต่กระบวนการสุดท้ายที่สามารถวัดได้ว่าหมู่บ้าน/ชุมชน ที่ได้ดำเนินกิจกรรมให้เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบมีความสุขกับสิ่งที่ได้ สิ่งที่เป็นอยู่หรือไม่นั้น ก็ด้วยการประเมินการประเมินความ อยู่เย็น เป็นสุขหรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน  (Gross Village Happiness : GVH) ซึ่งกรมการพัฒนาชุมชนใช้เป็นเครื่องมือในการวัดคุณค่าของการพัฒนาหมู่บ้านตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ที่สะท้อนเป้าหมายสุดท้ายของการพัฒนา และสามารถพิจารณาเชื่อมโยงถึงวิธีการต่างๆ ที่จัดทำเพื่อให้ส่งผลต่อการบรรลุเป้าหมายความ อยู่เย็น เป็นสุขในชุมชนด้วย โดยดัชนีชี้วัดความอยู่เย็น เป็นสุข สามารถประเมินได้ทั้งใน ระดับชุมชน ระดับครอบครัวและระดับบุคคล

 

การเตรียมความพร้อมก่อนประเมินความสุขมวลรวม

           1.1 ศึกษารายละเอียด ขั้นตอน วิธีการดำเนินงาน เอกสารที่เกี่ยวข้องให้เข้าใจอย่างชัดเจนและกำหนดรูปแบบการดำเนินการเพื่อสร้างความเข้าใจให้กับทีมงาน

          1.2 จัดประชุมทีมงานของอำเภอ เพื่อชี้แจงรายละเอียด แนวทาง ขั้นตอนและวิธีการดำเนินการประเมินความสุขมวลรวม พร้อมมอบภารกิจแบ่งความรับผิดชอบการประเมิน เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วม

          1.3 เตรียมความพร้อมของสถานที่จะดำเนินการประเมิน

            1.4 เตรียมความพร้อมครัวเรือนต้นแบบ

 

วิธีการประเมินความสุขมวลรวม

 

 

  ๑. เป้าหมายในการประเมินความสุขมวลรวมประกอบด้วย ประกอบด้วย- ผู้นำชุมชน ประธานกลุ่มต่าง ๆ ในหมู่บ้าน ครัวเรือนพัฒนา คณะกรรมการหมู่บ้าน จำนวน 3๐ คน 

 

๒. พัฒนากรประจำตำบล และพัฒนากรคนอื่น ๆ เป็นวิทยากรกระบวนการ และผู้ช่วยในการเอื้ออำนวย 

 

๓. ขั้นตอนการวัดความสุขมวลรวม

 

          ๓.๑ สร้างความสัมพันธ์ บรรยากาศแบบสบายๆ เพื่อให้เกิดความคุ้นเคย

 

          ๓.๒ ชี้แจงวัตถุประสงค์ และความหมายตัวชี้วัดแต่ละตัวในการประเมินความสุขมวลรวม

 

          ๓.๓ เวทีเลือกวิธีการลงประชามติ ซึ่งได้เลือกการยกมือให้คะแนน      

 

 

          ๓.๔ ผู้เข้าร่วมเวทียกมือในประเด็นต่างๆ โดยวิทยากรพยายามกระตุ้นให้ผู้ร่วมเวทีได้คิดและประเมินความสุขของชุมชนในเรื่องต่างๆ โดยพัฒนากรคนอื่นๆ ช่วยนับผู้ที่ยกมือตามหมวดหมู่ของความสุขมวลรวม 

 

 

 

 

 

 

          ๓.๕ วิทยากรให้ผู้เข้าร่วมเวทีจำนวน 3๐ คน ให้คะแนนความสุขในแต่ละองค์ประกอบ ๖ องค์ประกอบ มีค่าคะแนน ๑-๕ คะแนน โดยให้แต่ละคนยกมือให้ค่าคะแนนทีละองค์ประกอบจนครบ ๖ องค์ประกอบ 

 

 

          ๓.๖ วิทยากรสรุปค่าคะแนนแล้วเปรียบเทียบกับสภาพความอยู่เย็นเป็นสุข ตามเกณฑ์ที่กรมฯ กำหนด

 

 

          ๓.๗ เวทีร่วมกันวิเคราะห์ องค์ประกอบที่มีค่าคะแนนต่ำเพื่อจะได้วางแผนพัฒนาหมู่บ้านให้ดีขึ้นต่อไป

 

 

ปัญหา/อุปสรรค

๑. ความไม่เข้าใจคำถามบางตัวชี้วัด

 

 

๒. สภาพแวดล้อม ณ ขณะนั้น

 

 

 

๓. ช่วงเวลาในการทำเวทีประเมินความสุขมวลรวม

 

 

 

๔. อารมณ์ของผู้เข้าร่วมประเมินฯ 

 

วิธีการแก้ไขปัญหา

๑. ก่อนทำการประเมินฯ พัฒนากรต้องทำความเข้าใจตัวชี้วัดให้ชัดเจน และสามารถอธิบายความหมายให้ผู้เข้าร่วมการประเมินฯ เข้าใจได้อย่างดี

 

๒. หาสถานที่ที่ไม่ทำให้ผู้เข้าร่วมการประเมินฯ รู้สึกอึดอัด

 

๓. หาช่วงเวลาที่เหมาะสมในการประเมินความสุขมวลรวม เช่น ช่วงเช้าๆ หรือเย็นๆ

 

๔. มีกิจกรรมการละลายพฤติกรรม สร้างความสนุกสนาน ก่อนทำการประเมินความสุขมวลรวม

 

 

บันทึกขุมความรู้ (Knowledge Assets)

 

 

1. กำหนดเป้าหมาย บทบาท ภารกิจการทำงานที่ชัดเจน  

2. วิธีการสื่อความหมายในรูปแบบต่าง ๆ 

3. สร้างความยอมรับ การมีส่วนร่วม และประสานการทำงานร่วมกับภาคีทุกภาคส่วน 

 

4. บริหารจัดการ แบ่งงาน  มอบหมายงาน ควบคุมติดตามและประเมินผล

 

 

แก่นความรู้ (Core Competency) 

1. การสร้างบรรยากาศ การกระตุ้น ส่งเสริม สนับสนุน ให้ความร่วมมือ ให้กำลังใจ สร้างความพึงพอใจ   

2. ความสุขมวลรวมของชุมชนเปลี่ยนแปลงได้ตามสภาพแวดล้อมของชุมชนนั้นๆ   

3. กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนมีผลต่อความเที่ยงตรงของค่าคะแนนความสุขที่วัดได้ 

 

 

4. การวัดความสุขมวลรวมของชุมชนจะเกิดประโยชน์มาก หากชุมชนได้ร่วมกันวิเคราะห์องค์ประกอบที่เป็นความจริงที่มีค่าคะแนนต่ำหรือมีค่าคะแนนลดลงเพื่อนำมาวางแผนแก้ไขปัญหา

 

 ข้อสังเกต 

 

๑. วิทยากรกระบวนการจะต้องแสดงบทบาทของผู้เอื้ออำนวยกระตุ้นให้ผู้ร่วมเวทีประชาคมคิดไม่ชี้นำ   

๒. วิทยากรกระบวนการต้องเข้าใจองค์ประกอบของแต่ละตัวชี้วัดให้ลึกซึ้งครบถ้วนทุกประเด็น 

๓. การให้ค่าคะแนนแต่ละครั้งผู้ให้คะแนนต้องมีอิสระในการตัดสินใจไม่ถูกกดดันหรือครอบงำจากผู้เข้าร่วมเวทีประชาคม (ควรยกมือให้ค่าคะแนนโดยไม่มีการครอบงำหรือกดดัน)

 

 

กลยุทธ์ในการประเมินความสุขมวลรวม

1. สร้างบรรยากาศความเป็นกันเอง ไว้วางใจกันและกันในเวที  

2. การสื่อสารเชิงสร้างสรรค์กระตุ้นความคิดให้กับผู้ร่วมเวที  

3. ค่อยๆ ทำอย่างมีสติ สุขุม รอบคอบ ให้ชาวบ้านเข้าใจและให้คะแนนทีละข้อ  

4. ไม่ต้องรีบ มีการชวนคิด ชวนคุย ถึงวิธีการเพิ่มความสุขในข้อนั้นๆ  

5. ใช้หลักประชาธิปไตย ยึดหลักการมีส่วนร่วม 

 

กฎระเบียบ แนวคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง  

 

1. แนวคิด สร้างพลังชุมชน ใช้พลังชุมชน ในการพัฒนาชุมชน

2. ตัวชี้วัดความ อยู่เย็น เป็นสุขของชุมชน หรือความสุขมวลรวมชุมชน(Gross Village Happiness) ของกรมการพัฒนาชุมชน องค์ประกอบที่เป็นปัจจัยพื้นฐานร่วม ในการสร้างความสุขของมนุษย์ได้ 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 

              องค์ประกอบที่ 1) การมีสุขภาวะ     

             องค์ประกอบที่ 2) เศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็งเป็นธรรม     

               องค์ประกอบที่ 3) ครอบครัวอบอุ่น     

          องค์ประกอบที่ 4) การบริหารจัดการชุมชนดี    

          องค์ประกอบที่ 5) การมีสภาพแวดล้อมดีมีระบบนิเวศที่สมดุล     

 

 

 

          องค์ประกอบที่ 6) เป็นชุมชนประชาธิปไตยมีธรรมาภิบาล

 

 

         

คำสำคัญ(Keyword):
เศรษฐกิจพอเพียง
 

ความคิดเห็นต่อบล็อกนี้

 Page [1]  

ยังไม่มีความคิดเห็นใน บล็อกนี่
 Page [1]  

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย
ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคาร B ชั้น 5 ถนนแจ้งวัฒนะ หลักสี่ กทม.10210
โทรศัพท์ 0 - 2141 -6047
© Copyright กรมการพัฒนาชุมชน. All Rights Reserved.2009 Powered By ECGATES SOLUTION